Brüt ve Net Dış Borç Stoku, Dış Borçların Döviz Kompozisyonu ve Bir Yılda Ödenecek Dış Borç Miktarı
Türkiye’nin Toplam Brüt Dış Borç Stoku
2017 yılının ilk 9 ayının sonunda Türkiye’nin toplam brüt dış borç stoku 438 milyar Dolar. Bu borç stokunun 129,4 milyar Doları kamu kesimine, 704 milyon Doları TCMB’ye ve 307,9 milyar Doları da özel kesime ait bulunuyor. Aşağıdaki özet tablo bu durumu gösteriyor.
Yıllar
Kamu
TCMB
Özel
Türkiye
GSYH Payı (%)
1990
33.268
8.342
10.770
52.381
26,1
2002
64.533
22.003
43.066
129.601
54,8
90 - 02 Değişim (%)
94,0
163,7
299,9
147,4
2017
129.438
704
307.855
437.996
51,9
2002 - 17 Değişim (%)
100,6
-96,8
614,9
238,0
Tabloya göre 1990 yılında Türkiye’nin toplam brüt dış borç stoku 52,4 milyar Dolar ve bu borç stokunun GSYH’deki payı yüzde 26,1 imiş. 2002 yılında toplam brüt borç stoku 129,6 milyar Dolara yükselirken GSYH’deki payı da yüzde 54,8’e çıkmış. 2017 yılının ilk 9 ayının sonunda toplam brüt dış borçların miktarı yaklaşık 438 milyar Dolara yükselmesine karşın GSYH’deki payı yüzde 51,9’a gerilemiş. Demek ki bu dönemde GSYH artışı brüt dış borç yükü artışında daha hızlı olmuş.
Bu dönemler boyunca toplam brüt dış borç stoku içinde kamu kesimi, TCMB ve özel kesimin paylarında ortaya çıkan değişimi de aşağıdaki tabloda sunuyorum.
Yıllar ve Toplamda Paylar (%)
Kamu
TCMB
Özel
1990
63,5
15,9
20,6
2002
49,8
17,0
33,2
2017
29,6
0,2
70,3
Tablo bize kamu kesiminin 1990’dan 2017’ye giderken brüt dış borç stoku payının hızla azaldığını buna karşılık özel kesimin brüt dış borç stoku payının hızla yükseldiğini gösteriyor.
Borç Stokunun Döviz Kompozisyonu
2017 yılı itibariyle özel kesimin toplam brüt 308 milyar Dolar dolayındaki dış borç stokunun 157 milyar Dolarlık bölümü finansal kuruluşlara (ağırlıklı olarak bankalara) yaklaşık 151 milyar Dolarlık bölümü ise reel kesim kuruluşlarına ait bulunuyor.
Brüt dış borç stokunun döviz cinsleri itibariyle durumunu da aşağıdaki tablo gösteriyor.
Döviz Cinsi
Milyon USD
Toplamdaki Paylar (%)
USD
257.007
58,7
Euro
140.216
32,0
Yen
8.792
2,0
SDR
1.396
0,3
TL
25.982
5,9
Diğer
4.603
1,1
Toplam Dış Borç Stoku
437.996
100,0
Tabloya göre Türkiye’nin brüt dış borç stokunun döviz cinsinden dağılımında toplam dış borçların yüzde 59’u Dolar, yüzde 32’si de Euro üzerinden olduğu görülüyor. Bu tabloya bakılınca USD/TL kuru yükseldiğinde özel kesimin niçin sıkıntıya girdiğini anlamak zor olmasa gerekir.
Türkiye’nin Net Dış Borç Stoku
Buraya kadar Türkiye’nin brüt dış borç stoku üzerinde durduk. Bu stoktan bazı kalemlerin düşülerek net stokun hesaplanması gerekiyor. Bunu da aşağıdaki tabloda gösteriyorum.
2017 III Ç.
1
Türkiye Brüt Dış Borç Stoku
437.996
2
TCMB Dış Borç Stoku (-)
704
3
Bankacılık Kesimi Dış Borç Stoku (-)
172.217
4
Bankacılık Sektörü Hariç Dış Borç Stoku 1 - (2 + 3)
265.075
5
Parasal Yetkili Mevduat Bankaları Net Varlıkları
3.285
6
Katılım ve Yatırım Kalkınma Bankaları Net Varlıkları
-20.357
7
Parasal Sektör Net Dış Varlıkları (5 + 6)
-17.072
8
Türkiye Net Dış Borç Stoku (4 - 7)
282.147
9
Türkiye Net Dış Borç Stoku / GSYH (%)
33,4
Tabloya göre 2017 yılı III. Çeyreği itibariyle Türkiye’nin 438 milyar Dolarlık brüt dış borç stokunun netleştirilmiş miktarı 282,1 milyar Dolara denk gelmektedir. Bir başka ifadeyle Türkiye’nin brüt dış borç stoku GSYH’nin yüzde 51,9’u iken net dış borç stoku GSYH’nin yüzde 33,4’üne denk gelmektedir.
Türkiye’nin 2018 Yılsonuna Kadar Dış Borç Ödeme Projeksiyonu
Türkiye’nin Kasım 2017’den itibaren bir yıl içinde (2018 yılı Kasım ayına kadar) yapacağı dış borç ödenmelerinin dökümü aşağıdaki tabloda yer alıyor.  
Dış Borç Ödeme Projeksiyonu
Milyon USD
KISA VADE
23.590
Kamu Kesimi
5.251
Özel Kesim
18.339
UZUN VADE
79.006
Kamu Kesimi
15.774
Özel Kesim
63.232
GENEL TOPLAM
102.596
Kamu Kesimi
21.025
Özel Kesim
81.571
Tabloya göre Türkiye’nin önümüzdeki bir yıl içinde yapması gereken dış borç ödemelerinin toplamı 102,6 milyar Dolardır. Bu toplamın 21 milyar Dolarlık bölümü kamu kesimi, 81,6 milyar Dolarlık bölümü de özel kesim kuruluşları tarafından ödenecek olan dış borç anapara ve faiz ödemeleridir.
Ek: Türkiye’nin Dış Borç Stoku Ayrıntılı Tablo (1990 – 2017 III. Çeyrek) (Kaynak: Hazine Müsteşarlığı)
 
Yıllar
Kamu
TCMB
Özel
Türkiye
GSYH Payı (%)
1990
33.268
8.342
10.770
52.381
26,1
1991
35.280
7.215
11.128
53.623
26,7
1992
36.476
6.730
15.390
58.595
27,8
1993
39.640
7.293
23.579
70.512
29,6
1994
41.741
9.777
17.186
68.705
38,8
1995
42.003
12.171
21.774
75.948
33,6
1996
40.192
12.381
26.725
79.299
32,6
1997
39.068
11.765
33.523
84.356
33,2
1998
41.339
12.986
42.026
96.351
34,7
1999
44.107
11.006
48.011
103.123
40,7
2000
50.081
14.090
54.431
118.602
43,6
2001
47.129
24.351
42.112
113.592
56,5
2002
64.533
22.003
43.066
129.601
54,8
2003
70.844
24.373
48.956
144.172
45,9
2004
75.668
21.410
64.076
161.154
40,0
2005
70.411
15.425
84.939
170.775
34,2
2006
71.587
15.678
120.738
208.002
38,0
2007
73.525
15.801
160.599
249.925
36,9
2008
78.334
14.066
188.426
280.827
36,2
2009
83.513
13.162
172.071
268.747
41,5
2010
89.109
11.565
191.014
291.688
37,8
2011
94.279
9.334
200.130
303.743
36,5
2012
104.023
7.088
228.505
339.616
39,0
2013
115.945
5.234
268.700
389.879
41,0
2014
117.687
2.484
281.774
401.945
43,0
2015
113.145
1.327
281.940
396.412
46,0
2016
119.847
821
284.467
405.135
47,0
2017
129.438
704
307.855
437.996
51,9

http://www.mahfiegilmez.com/2017/12/brut-ve-net-ds-borc-stoku-ds-borclarn.html

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.