ABD'de Dengeyi Kim Bozuyor?

Geçtiğimiz hafta ABD Hazine’si tarafından açıklanan verilere göre 2016 yılında bütçe açığı milli gelirin yüzde 3,1’i kadar artış göstererek 580 milyar dolar olarak gerçekleşti. Resesyon sonrası toparlanma sürecine girilmişken, belirsiz Trump dönemi ve kongredeki Cumhuriyetçilerin ekonomik büyümeyi ateşlemek için gündeme getirdiği vergi indirimi tartışmalarının ortasında bütçedeki açık yeniden büyüdü.
 
2015 yılında bu rakam milli gelirin yüzde 2,6 oranında gerçekleşmişti. ABD Kongresi Bütçe Ofisi, bu açığın gelecek on yılda giderlerin gelirlerden daha fazla artacağı öngörüsü nedeniyle daha da büyüyeceğini belirtiyor. Wall Street Journal'e göre 2026 yılı itibarıyla bütçe açığı milli gelirin yüzde 4,6’sına tekabül edecek. Tabi tüm bu tahminler, mevcut ekonomik konjonktürün korunma ihtimali üzerinden yapılıyor.
 
Ancak Trump’ın altyapı yatırımlarını artırma ve vergi indirimleri gibi seçim vaatleri, mevcut şartların aynı kalmayacağının bir göstergesi olarak yorumlanabilir. Trump’ın ekonomik büyümeyi teşvik edici politikalarının ABD ekonomisine en büyük yan etkisi, daha fazla artması olası bütçe açığı olabilir.  
 
Celal Bayar Üniversitesi’nden Doç Dr. Birol Kovancılar’ın “ABD’de Bütçe Açık ve Fazlaları” adlı çalışmasına göre, 1930 -2011 dönemine bakıldığında, federal bütçelerden 69’u bütçe açığı veriyorken sadece 13 bütçe uygulamasının fazla verdiği görülüyor. Yani ABD genel bir ifade ile bu dönem içinde her 10 yılda 8 bütçe açığı vermiştir.
 
En büyük bütçe açığı 1,4 trilyon dolar ile 2009 yılında yaşanıyor. Ülkenin ilk bütçe açığı 1792’deki 1.4 milyon dolar. Daha iyi bir kıyaslama için, GSYİH’ya oranla bu rakamlara bakıldığında 1792’de bütçe açığı GSYİH’nın sadece yüzde 0,5’i iken 2009’da yüzde 10 olarak ölçülüyor.
 
Aynı çalışmadan cumhuriyetçi başkanların mı yoksa demokrat başkanların mı bütçe açıklarına daha meyilli olduğu sorusuna da yanıt veriliyor:
 
Araştırmalara göre Reagan, H.W Bush ve George W. Bush gibi Cumhuriyetçi Başkanlar yönetimi devraldıktan sonra devlet bütçe dengesinin kötüleşmesinin (özellikle GSYİH’ya oranla) ortak bir eğilim olduğu belirtiliyor. Başlangıçta Cumhuriyetçilerin geldiklerinde mali politika tedbiri olarak vergileri indirdikleri ve vergi kesintilerine gittikleri, Demokratların ise vergileri arttırdıkları, bu nedenle söz konusu bütçesel durumların ortaya çıktığı düşünülebilir.
 
Bununla birlikte Cumhuriyetçi başkanlar döneminde ulusal harcamaların da artış eğilimi gösterdiği görülüyor. Trump’ın bu geleneği bozmayacağını görmek zor değil. 2008 küresel krizi zamanında ABD'nin başını ağrıtan bütçe açığı sorunu, Trump ile yeniden nükseder mi? Bekleyip göreceğiz. 

IKON Menkul Değerler A.Ş. 

Anahtar Kelimeler:
abd dengeyi kim bozuyor

Dikkat!

Yorum yapabilmek için üye girşi yapmanız gerekmektedir. Üye değilseniz hemen üye olun.

Üye Girişi Üye Ol